De zaag-methode

De laatste weken voel ik me een topsporter. Geen voetballer of tennisser, maar meer een turner in een constante spagaat. En dan heb ik het niet over tijd, want dat komt iedereen tegenwoordig tekort. Vraag maar eens aan iemand hoe het met die persoon gaat… (druk!) Nee, de spagaat zit hem in de werelden waarin ik me nu beweeg. Met mijn ene voet sta ik in de belevingswereld van ondernemers (hallo Foreplay Indoor Golf Groningen!) en met de andere in die van de woningcorporaties. Wat mij het meest opvalt: Ondernemers zijn koning in het 'nu'. Actie, risico's durven nemen en al doende leren. Soms schieten ze (we) daarbij door in opportunisme, waardoor de structuur ontbreekt. De corporatiesector is vaak meester in structuren. Nadenken, plannen opschrijven en alle belangen afwegen. Hier is de valkuil dat we vastlopen in overleggen, protocollen en rapportages. Beide werelden kosten soms (onnodig) veel tijd en geld. Bij ondernemers is dat vaak hun eigen portemonnee, bij corporaties is het het geld van de huurder. Dat brengt een andere verantwoordelijkheid met zich mee, maar de frustratie is vaak hetzelfde. Wat kunnen we van elkaar leren? Ondernemers kunnen wel wat meer 'corporatie-zorgvuldigheid' gebruiken om te zorgen dat hun groei ook op de lange termijn houdbaar blijft. En corporaties? Die mogen best wat vaker die 'ondernemers-branie' tonen: minder papier, meer doen en sneller durven bijsturen als iets niet werkt. Succes zit vermoedelijk in de balans. Ondernemerschap geeft de energie om te starten, maar structuur geeft de kracht om te blijven staan. Uiteindelijk gaat het erom dat we de goede dingen doen (effectiviteit), voordat we ze heel erg goed gaan doen (efficiëntie).

Binnenkort start ik met iets nieuws. Naast Groningen Huurt en Effectify. Iets wat al jaren kriebelde en nu eindelijk gaat gebeuren! Begin april openen Roel Boer en ik Foreplay Indoor Golf: de eerste indoor golflocatie van de stad Groningen, in de binnenstad, in Club FIXY, waar ook Pascal Rakers met KopjeK participeert. We starten met drie ‘bays’ waarin je virtuele veel van ‘s werelds mooiste golfbanen kunt spelen. Samen met Peter Torenbosch en Lennart Deddens van The Boilermaker Group bouwen Roel en ik een plek waar golf niet stoffig, elitair of ingewikkeld is, maar juist een spel voor iedereen. Toegankelijk en vooral gezellig. Golf zoals wij ’t zien: met vrienden, collega’s, ondernemers of familie. Met een drankje, goed eten en vooral heel veel plezier. Je hoeft niks te kunnen, je hoeft alleen je goede humeur mee te nemen. Waarom in Club FIXY? Omdat FIXY precies de laagdrempeligheid en energie heeft die we zoeken: creatief, authentiek en een tikje eigenwijs. En omdat we hier alles kunnen combineren: golfen, evenementen, eten, borrelen en muziek. Voor mij voelt dit als een perfecte aanvulling op mijn werk in de publieke sector, mijn passie voor golf en mijn missie met Effectify: dingen (op)bouwen en de omgeving beter achterlaten dan hoe ik het aantreft. Binnenkort delen we meer over de opening, het concept en wat je hier straks allemaal kunt doen. Via onze website www.foreplay.nl kun je je als Early Bird aanmelden, blijf je op de hoogte van het proces en krijg je korting op je eerste boeking. Stay tuned. Tot golfs!

Afgelopen vrijdag liep ik door de stad, langs een route die ik regelmatig loop. Voor het eerst viel mij dit doek (foto) en deze zin op: “Vooruitgang spruit niet voort uit instemming, maar uit twijfel.” aldus Jan Amos Comenius ergens in 1600-nog-wat. Ik kende ’m niet, maar ik voelde 'm meteen. Kritisch zijn is mij niet met de paplepel ingegoten. Misschien omdat ik opgroeide in een gereformeerd gezin. Daar hoorde een duidelijke overtuiging bij en daarover stelde je het liefst niet te veel vragen. Wat de bijbel zei was de waarheid. Punt. Rond mijn 16e begon dat te wringen. Ik wilde niet alleen aannemen wat mij werd verteld, maar liever begrijpen waarom dingen zijn zoals ze zijn. En dus besloot ik alles in twijfel te trekken wat iemand mij had verteld of aangeleerd. Niet om dwars te zijn (misschien ook wel beetje), maar om zelf na te denken, te blijven leren en mijn eigen waarheid te zoeken. En vooral om niet automatisch mee te bewegen met de massa. Aan de reacties merkte ik vaak ongemak en dat mensen mij soms eigenzinnig en vooral eigenwijs vonden. En waarschijnlijk soms nog steeds wel vinden. Prima. Want ik geloof dat daar ruimte ontstaat voor innovatie, verbetering en het doorbreken van vastgeroeste patronen. Door te twijfelen aan wat je is aangeleerd. Aan wat familie, vrienden, media, rolmodellen en ChatGPT je vertellen. Door zelf te onderzoeken en niets als blijvende waarheid aan te nemen. Zelfs niet dat wat je jezelf soms wijsmaakt. Dat is wat Comenius al in de 17e eeuw begreep, gok ik. Hij zag twijfel niet als onzekerheid, maar als een positieve, drijvende kracht voor verandering. Instemming houdt alles bij het oude; twijfel zet de wereld in beweging. Het is voor mij een goede manier om mijn persoonlijke missie na te leven: de omgeving beter achterlaten dan hoe ik het aantref. Dat lukt niet door ja te knikken. Dat lukt door af en toe de constructieve dwarsligger te zijn en te blijven zoeken naar hoe het beter kan. En door te twijfelen. Want zonder twijfel geen beweging, en zonder beweging geen vooruitgang.

Omdat ik geloof dat effectiviteit vóór efficiëntie gaat en ik een duidelijke visie heb op hoe je dat organiseert, heb ik mijn nieuwe onderneming Effectify genoemd. Niet omdat het hip klinkt, maar omdat het staat voor hoe ik naar organisaties kijk. Vaak optimaliseren we hoe we snel en strak werken, terwijl de eerste vraag nog niet scherp is: doen we eigenlijk wel de juiste dingen? Heel simpel gezegd: Effectiviteit gaat over het bereiken van het juiste doel en het realiseren van het gewenste resultaat. Hoe meer resultaat je behaalt, hoe effectiever je werkt. Efficiëntie gaat over hoe je dat doel bereikt, met zo min mogelijk tijd, middelen en inspanning. Hoe minder middelen je gebruikt om je doel te behalen, hoe efficiënter je bent. Mijn overtuiging: je moet eerst de goede dingen doen. Pas daarna heeft het zin om de dingen goed te doen. Als je namelijk onbelangrijk werk heel goed (efficiënt) doet, maakt dat het nog niet belangrijk (effectief). Met Effectify help ik organisaties in de publieke sector met effectiever en dus meer resultaatgericht werken. Van scherpe keuzes maken, prioriteren en focus aanbrengen tot het onderzoeken en verbeteren van inrichting en processen, inclusief interim inzet wanneer er resultaat nodig is. In 2026 start ik direct met een nieuwe klus. Daarover later meer! Mijn website is nu live: https://effectify.nl Feedback is meer dan welkom. Ik heb vast iets over het hoofd gezien en beter kan het altijd. Fijne jaarwisseling!

Omdat ik het zonde vind om mijn thesis ergens onder in een la te laten verstoffen, heb ik de afgelopen maanden gewerkt aan een eenvoudige vertaling ervan. Geschikt voor organisaties in de publieke sector. Ik noem het een whitepaper, maar je mag het ook ebook, handleiding of document noemen. Wat jij leuk vindt. Mijn whitepaper helpt organisaties die merken dat processen vastlopen op precies de plekken waar meerdere teams samen moeten werken. Het bevat tien praktische oplossingen voor vijf herkenbare valkuilen. Gedrag, cultuur en veiligheid spelen natuurlijk ook een essentiële rol, maar gezien de beperkte onderzoekstijd voor mijn thesis heb ik me bewust gericht op wat organisaties functioneel vanaf vandaag al kunnen verbeteren. Het onderzoek was contextspecifiek, maar de inzichten zijn breder toepasbaar. Nieuwschierig naar mijn whitepaper? Download het via deze link .

Teamoverstijgend samenwerken binnen een proces is soms als een ingewikkeld bordspel zonder spelregels, iedereen doet zijn best, maar niemand weet precies wie er aan zet is: Je dag begint met een overleg over de overdracht van stap A in proces X van Team 1 naar afdeling B. Alleen is afdeling B niet aanwezig. “Ze waren niet uitgenodigd.” Je denkt dat dit een grap is. Is het niet. Je opent het procesoverzicht in SharePoint. Het document is bewerkt door zes mensen, allemaal op een andere manier. Versie 14.3B lijkt de nieuwste. Of toch 14.3B_def_FINALv2? In de Teams-chat stelt iemand voor om “dan maar even kort te sparren”. Dat loopt uit op een meeting van anderhalf uur waarin niemand een besluit neemt, en iedereen actiepunten voor iemand anders noteert. Gelukkig ben je wel weer bijgepraat over B&B Vol Liefde. Je belt daarna een collega van team X voor afstemming. Die verwijst je door naar team Y, want “zij zijn nu eigenaar van dat stukje”. Team Y noemt dit een misverstand en verwijst je terug naar team X. “Maar het kan ook afdeling B zijn.” Je manager vraagt intussen hoe het staat met het proces. Je zegt: “We zijn in gesprek.” Wat je bedoelt: “We zijn verdwaald in een archipel met meer eilanden dan Indonesië.” Hij knikt tevreden. Je mag dit proces nu officieel gaan trekken. Je vraagt om input van andere teams. Ze vinden het belangrijk maar “staan al zo vol”. Of “moeten eerst intern nog wat afstemmen.” Iemand suggereert een stuurgroep. En een werkgroep. Je wilt gillen. En dus wordt het een klankbordgroep. Je krijgt eindelijk een gezamenlijke sessie gepland. Iedereen is enthousiast. Tot het moment dat blijkt dat iedereen onder 'samenwerken' in het proces iets anders verstaat. Team A wil autonomie. Team B wil structuur. Jij wil wijn. Of bier. Aan het eind van de dag reflecteer je op je werk. Je bent niets opgeschoten, maar hebt wel weer een mooie ervaring in (menselijke) complexiteit opgedaan. - Natuurlijk redelijk overdreven dit. Maar heb je enige herkenning? Dan heb ik binnenkort iets handigs voor je.

Afgelopen juni tikte ik 15 jaar leidinggeven aan. Nu zou ik, als een of andere LinkedIn guru, uit de doeken kunnen doen hoe je de Tiger Woods onder de leidinggevende wordt. Maar ten eerste vraagt dit naar mijn mening van (en voor) iedereen iets anders en ten tweede geloof ik niet dat de perfecte leidinggevende bestaat. Waar ik wel een boek over vol kan schrijven zijn dingen die je NIET moet doen! En daarom, in het kader van ‘vier je fouten’, één van mijn grootste fouten als leidinggevende. Ongeveer halverwege mijn werkende leven kwam ik in een nieuwe situatie terecht: ik werd leidinggevende van leidinggevenden. En dat terwijl ik eerst onderdeel van die laatste groep was en als laatste bij die groep was aangesloten. Er zaten meerdere apen op de rots die ook meenden recht te hebben op de positie van opper-aap. En ik -ambitieus als altijd- dacht dit ook. Na een zorgvuldige procedure werd ik gekozen. Man wat was ik trots. Toch merkte ik al snel dat ik de andere apen niet los kon laten omdat ik wilde dat ze mij nog steeds aardig zouden vinden. Ik wilde (nog) niet helemaal alleen op de rots zitten. Maar zij hadden nu een heel andere verwachting van mij: kaders geven, duidelijkheid scheppen en ook andersom verwachtingen uitspreken. Ik gaf ze vrij weinig van dat alles. En zo werd de apenrots een slangenkuil. Dat had ik zelf veroorzaakt. Wat ik hiervan heb geleerd? Wees geen André van Duin als je Louis van Gaal moet zijn. Op het werk willen mensen geen leidinggevende mattie, ze willen weten waar ze aan toe zijn.

Vakantie. Ik ben niet echt het type dat drie weken met een potje bier voor de caravan zit. Dus na een fijne week in de Franse Alpen met wat outdoor-avontuur, begon afgelopen maandag mijn 'workation': de uitvoering van het Holbox Junior Open op Golfbaan de Herkenbosche in Limburg namens Pro Golf Events. Dit internationaal jeugdgolftoernooi is onderdeel van de wereldwijde tour van Global Junior Golf, een Duitse organisatie die zich inzet voor talentontwikkeling. Het organiseren van dit soort toernooien is iets wat ik nu exact tien jaar met veel plezier doe, naast mijn baan bij Acantus. De uitvoering hiervan plan ik vaak bewust in mijn vakanties. De dagen zijn lang en best hectisch, maar ik krijg er veel energie van. Vooral omdat ik hou van iets neerzetten, tot leven brengen en in dit geval als 'tournament director' (klinkt heel stoer) de lijnen uitzetten, netwerken, partijen en mensen verbinden en een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van jeugdgolf in Nederland. Voor mij een ideale manier om vakantie en passie te combineren. Nieuwsgierig naar deze toernooien of denk je iets te kunnen betekenen voor (jeugd)golf in Nederland? Laat het me gerust weten. We zoeken altijd sponsoren en staan open voor andere samenwerkingen. Geniet van de zomer!

Tijdens mijn afstuderen kreeg ik ook te maken met bijvangst. Niet gepland, maar wel heel tof: ineens vond ik een spel uit. Eureka! Geen bordspel. Geen quiz. Maar een praktische, laagdrempelige uitdaging die nieuwsgierigheid beloont, teamgrenzen overstijgt en bijdraagt aan betrokkenheid en meer werkplezier. En ja, het is wetenschappelijk onderbouwd, maar vooral praktisch, niet tijdrovend en soms lekker confronterend. Maar ook in lijn met wat (zeer waarschijnlijk ook jouw) collega’s in tevredenheidsonderzoeken aangeven: de samenwerking tussen teams en afdelingen moet beter. De pilotnaam van het spel is ‘Ontketend’, maar dat kan vast nog wel wat beter en spannender. Komt wel. Het is (nu nog) een spel met fysieke kaarten, scherpe spelregels en een scorebord dat niet liegt. Mogelijk is het later aan te schaffen, maar ik wil het eerst testen. Dat doen we na de zomer middels een pilot. Niet omdat ik twijfel, maar omdat ik theorie en praktijk graag samen wil brengen.